ΑΡΓΥΡΗΣ ΕΦΤΑΛΙΩΤΗΣ (1849-1923), “ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ”

Dionisis Vitsos

ΖΑΚΥΝΘΟΣ

«Γιατί ο Θεός τα βλέπει από κει πάνω και δεν απλώνει τ’ άγιο του το χέρι να μας γλιτώσει, πριν να μας γαντζώσει ο Εξ’ από δω!»
ΑΡΓΥΡΗΣ ΕΦΤΑΛΙΩΤΗΣ (1849-1923), “ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ”

[ΑΡΓΥΡΗΣ ΕΦΤΑΛΙΩΤΗΣ: [Φιλολογικό ψευδώνυμο του ποιητή και πεζογράφου Κλεάνθη Μιχαηλίδη, το οποίο προέρχεται από το χωριό Εφταλού της πατρίδας του Λέσβου, αν κι ο ίδιος ήταν από τη Μήθυμνα.

Διδάχθηκε τα πρώτα γράμματα από τον πατέρα του Κωνσταντίνο, ο οποίος διατηρούσε εκεί ιδιωτικό σχολείο. Το 1866 όμως ο πατέρας του πέθανε, οπότε τον διαδέχθηκε ο ίδιος σε ηλικία 17 ετών ως δάσκαλος στο σχολείο.

Αργότερα, ο Μιχαηλίδης πήγε να εργασθεί ως έμπορος, πρώτα στην Κωνσταντινούπολη, κοντά στον εκεί εγκατεστημένο θείο του Κέπετζη. Ο θείος του στη συνέχεια τον έστειλε στο Μάντσεστερ, όπου είχε υποκατάστημα τού εμπορικού οίκου του. Στην πόλη αυτή άνοιξε δική του εμπορική επιχείρηση. Κατέληξε ως υπάλληλος στον οίκο των Ράλληδων.

Στο Μάντσεστερ γνωρίστηκε με τον Αλέξανδρο Πάλλη, ο οποίος τον επηρέασε λογοτεχνικά. Νυμφεύτηκε με την Elisa Graham. Από το Μάντσεστερ, ο Εφταλιώτης μετατέθηκε στο κατάστημα του Λίβερπουλ, και έπειτα στη Βομβάη της Ινδίας, όπου ήδη είχε μετατεθεί ο Πάλλης. Εκεί έμεναν στο ίδιο σπίτι. Στη Βομβάη έμαθαν για το γλωσσικό κίνημα τού δημοτικισμού τού Γιάννη Ψυχάρη, στο οποίο προσχώρησαν με ενθουσιασμό για να αποτελέσουν τη μαχητική ηγεσία του μαζί με τον Ψυχάρη. Η πίστη τού Εφταλιώτη στον δημοτικισμό ενέπνευσε όλα σχεδόν τα κείμενά του.

Πέθανε στην πόλη Αντίμπ (Antibes) της νότιας Γαλλίας.

Στο σπίτι όπου έζησε ο Αργύρης Εφταλιώτης στο Μόλυβο, λειτουργεί η Δημοτική Πινακοθήκη Μήθυμνας, στο προαύλιο της οποίας βρίσκεται η προτομή του λογοτέχνη.]

Οικουμενική η ελληνική γλώσσα;

ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΑΚΚΕΤΟΣ
           ΑΘΗΝΑ

Οικουμενική η ελληνική γλώσσα;

Ο επικεφαλής της γενικής γραμματείας απόδημου ελληνισμού, Μιχάλης Κόκκινος, μίλησε στη Φωνή της Ελλάδας, στον Θάνο Σιαφάκα, με αφορμή την παγκόσμια ημέρα ελληνοφωνίας και ελληνικής γλώσσας. Τα ελληνικά είναι οικουμενική γλώσσα γιατί ο πολιτισμός μας είναι οικουμενικός δήλωσε o κος Κόκκινος, απευθύνοντας έκκληση ώστε η ελληνική γλώσσα να εξαπλωθεί σε κάθε γωνιά της γης. Ευκαιρία, λοιπόν, να διαβάσουμε ένα χρήσιμο και συνοπτικό δημοσίευμα, που αξίζει τον κόπο να προσεχτεί.

Η ελληνική γλώσσα έχει την πιο μακρά ιστορία από τις Ευρωπαϊκές γλώσσες. Αυτό καταμαρτυρείται από επιγραφές που έχουν βρεθεί στην ελληνική γη και που χρονολογούνται από τηδεύτερη χιλιετία π.Χ καθώς και από λογοτεχνικά κείμενα τα οποία είναι 2500 χρόνων. Όλες οι τέχνες και οι επιστήμες γεννήθηκαν και αναπτύχθηκαν κάνοντας χρήση της γλώσσας αυτής. Τα πρώτα κείμενα Μαθηματικών, Φυσικής, Αστρονομίας, Νομικής, Ιατρικής, Ιστορίας, Γαστρονομίας κ.α. γράφτηκαν στη γλώσσα αυτή. Τα πρώτα θεατρικά έργα, κωμωδίες και τραγωδίες, τα έργα του Ομήρου, η Καινή Διαθήκη, καθώς και Βυζαντινά λογοτεχνικά έργα έχουν γραφτεί στην ελληνική γλώσσα. Η πρώτη εγκυκλοπαίδεια γράφτηκε στην ελληνική γλώσσα.

Το πλέον αξιοσημείωτο γεγονός πάντως είναι ότι το 1100 π.Χ. οι Έλληνες είχαν τη μεγαλοφυή ιδέα να δημιουργήσουν κάποια γραπτά σύμβολα κάθε ένα από τα οποία να αντιπροσωπεύει μόνο ένα φθόγγο (σε αντίθεση με το Φοινικικό αλφάβητο που ήταν συμφωνικό/ φθογγογραφικό). Αυτή η μία προς μία αναλογία γραμμάτων και φθόγγων άλλαξε το ρου της ιστορίας αφού η εφαρμογή της ιδέας αυτής αποτελεί αυτό που ονομάστηκε'αλφάβητο'. Στην αρχή έγραφαν μόνο με κεφαλαία γράμματα, χωρίς κενά ανάμεσα στις λέξεις και δεξιόστροφα. Αυτό όμως τον 5ο π.Χ. αιώνα έδωσε τη θέση του στον αριστερόστροφο τρόπο γραφής. Έτσι, παρουσιάστηκε το πρώτο αλφάβητο, το οποίο χρησιμοποιήθηκε στη συνέχεια από τους Ρωμαίους από τους οποίους και πέρασε σχεδόν σε ολόκληρο τον κόσμο. Όλα τα Ευρωπαϊκά αλφάβητα είναι παραλλαγές του ελληνικού αλφαβήτου.

Η Ελληνική γλώσσα είναι μια από τις ελάχιστες στον κόσμο που παρουσιάζει ομοιογενή εξέλιξη και αποτελεί φαινόμενο σπάνιο στη γλωσσολογική ιστορία του ανθρώπινου γένους διότι ομιλείται επί χιλιάδες χρόνια χωρίς διακοπή. Η σύγχρονη ελληνική γλώσσα διατηρεί την αρχαία γραφή και ορθογραφία των λέξεων και το 75% του λεξιλογίου της βασίζεται στην αρχαία ελληνική γλώσσα. Είναι μια γλώσσα με μοναδικές αρετές: διαθέτει εκφραστικότητα, ευλυγισία, δύναμη συνθετική και ικανότητα παραγωγική ώστε ανάλογα με τις ανάγκες να παράγει και να συνθέτει νέες λέξεις.

Όλες οι γλώσσες χρησιμοποιούν λέξεις άλλων γλωσσών. Η ελληνική γλώσσα επέδρασε στη διαμόρφωση των γλωσσών πολλών λαών. Η Αγγλική γλώσσα, για παράδειγμα, χρησιμοποιεί σήμερα πάνω από 50.000 λέξεις Ελληνικής προέλευσης. 

Μερικά παραδείγματα:

Αλφάβητος- Alphabet

Βίβλος- Bible

Σινεμά- Cinema 

Διάλογος- Dialogue

Φαντασία- Fantasy

Γραμματική- Grammar

Είδωλο- Idol

Λεξικό- Lexicon

Μαθηματικά- Mathematics 

Μυωπία- Myopia

Πειρατής- Pirate

Πρόγραμμα- Program

Ραψωδία- Rhapsody

Σύμβολο- Symbol

Τεχνολογία- Technology

Ουτοπία- Utopia 'Aγγελος- Angel

Βιβλιογραφία- Bibliography

Κύβος- Cube

Εθνικός- Ethnic

Γεωγραφία- Geography

Ιστορία- History

Χιλιόμετρο- Kilometer

Μηχανή- Machine

Μοναστήρι- Monastery

Νεύρωση- Neurosis

Πολιτική- Politics

Πρόβλημα- Problem

Σαρκαστικός- Sarcastic

Σύμπτωμα- Symptom

Θεραπεία- Therapy

Ξενοφοβία-Xenophobia

Οι πρώτοι Χριστιανικοί ύμνοι γράφτηκαν στα Ελληνικά. Όλα τα βιβλία της Καινής Διαθήκης και τα Ευαγγέλια γράφτηκαν στα Ελληνικά. Ο Απόστολος Παύλος έγραψε τις 'Επιστολές' του στα ελληνικά.

Η πρώτη εγκυκλοπαίδεια γράφτηκε στα Ελληνικά.

Η ιστορία της λεξικογραφίας έχει την αρχή της 2000 χρόνια πριν στην Αρχαία Ελλάδα. Τον 5ο αιώνα π.Χ. ο Πρωταγόρας πρώτος συνέταξε ένα γλωσσάριο που περιείχε τις σπάνιες λέξεις που συναντώνται στα έργα του Ομήρου.

Τα πρώτα φιλοσοφικά έργα για την γέννηση της γλώσσαςγράφτηκαν από τον Πλάτωνα (427-347 BC).

Η πρώτη Γραμματική, η Γραμματική της Ελληνικής Γλώσσας ήταν έργο του Διονυσίου Θράκα το 100 π.Χ.

Τα αριστουργήματα του Όμηρου, του Αριστοτέλη, του Πίνδαρου, του Ευριπίδη, του Σοφοκλή, του Αισχύλου, τουΘαλή, του Αριστοφάνη, του Μένανδρου και τόσων άλλων γράφτηκαν στα Ελληνικά.

Ρωμαίοι αυτοκράτορες, όπως ο Μάρκος Αυρήλιος, έγραψαν στα Ελληνικά. Οι ρωμαίοι ρήτορες στο 'Αθήναιον' της Ρώμης εκφωνούσαν τους λόγους τους στα Ελληνικά.

[Πηγή: hellonet.teithe.gr]

Με σεβασμό και τιμή

ΑΓΓΕΛΟΣ ΠΑΝ. ΣΑΚΚΕΤΟΣ

Παρασκευή, 9 Φεβρουαρίου 2018

Εκθεση για τις ανασκαφες στις Κυκλαδες, στο ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ Μουσειο

 Giorgos Houliaras

Εκθεση για τις ανασκαφες στις Κυκλαδες, στο ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ Μουσειο.

Αυτο το καιρο λειτουργει στο Βυζαντινο μουσειο, στο κεντρικο κτιριο, μια μικρη εκθεση με το χρονικο του ξεκινηματος των ανασκαφων στις Κυκλαδες, κυριως στη Δηλο και Σαντορινη.τον 19ο αιωνα.

Υπαρχουν λιγα αρχαιολογικα ευρηματα αλλα πολυ σημαντικα. 

Ενα εξ αυτων ειναι το μωσαικο δαπεδο, απο το λεγομενο σπιτι του Διονυσου στη Δηλο. 2ου πχ αιωνα. Παριστανει Το Θεο Διονυσο να ιππευει τιγρη, φερουσα φυλλα αμπελου στο λαιμο. 

Συγκλονιστικο μωσαικο. Οι φωτογραφιες πιανουν πολυ λιγο απο τις χρωματικες και σχεδιαστικες ποιοτητες. Μου θυμισε το μωσαικο με τον Μ. Αλεξανδρο στη μαχη της Ισσου, απο το μουσειο της Ναπολης.

Καθως ειναι δυσκολο να επισκεφθει κανενας το μουσειο της Δηλου, ειναι ευκαιρεια να το δειτε, τωρα που ειναι κοντα σας.

ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΞΕΝΟΠΟΥΛΟΣ- Κ.Π.ΚΑΒΑΦΗΣ "ENAΣ ΠΟΙΗΤΗΣ", περ. ΠΑΝΑΘΗΝΑΙΑ, 1903

 Dionisis Vitsos 

ΑΘΗΝΑ

ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΞΕΝΟΠΟΥΛΟΣ- Κ.Π.ΚΑΒΑΦΗΣ

"ENAΣ ΠΟΙΗΤΗΣ", περ. ΠΑΝΑΘΗΝΑΙΑ, 1903.

«Eίνε νέος, αλλ’ όχι εις την πρώτην νεότητα. Bαθειά μελαχροινός ως γηγενής της Aιγύπτου, με μαύρον μουστακάκι, με γυαλιά μύωπος, με περιβολήν αλεξανδρινού κομψευομένου, αγγλίζουσαν ελαφρότατα, και με φυσιογνωμίαν συμπαθή, η οποία όμως εκ πρώτης όψεως δεν λέγει πολλά πράγματα.

Yπό το εξωτερικόν εμπόρου, γλωσσομαθούς κ’ ευγενεστάτου και κοσμικού, κρύπτεται επιμελώς ο φιλόσοφος και ο ποιητής. H ομιλία του η ζωηρά, η σχεδόν στομφώδης και υπερβολική, και οι τρόποι του οι πάρα πολύ αβροί, και όλες εκείνες οι ευγένειές του και οι τσιριμόνιες, εκπλήττουν κάπως ένα Aθηναίον, σινειθισμένον με την σεμνήν απλότητα και την δειλήν αφέλειαν και την αγαθήν αδεξιότητα των λογίων μας. O κ. Kαβάφης, υπό την έποψιν αυτήν, είνε ο αντίπους του κ. Πορφύρα. 

Πρέπει να τον γνωρίση κανείς αρκετά, διά να πεισθή ότι είνε ο ίδιος άνθρωπος που έγραψε τα ωραία εκείνα ποιήματα. Διότι σιγά-σιγά θ’ αναγνωρίση, ότι αυτά που λέγει ο αλεξανδρινός έμπορος με τόσον παράξενον τρόπον, είνε γεμάτα γνώσιν και παρατήρησιν, και κάπου-κάπου θα συλλάβη και μερικάς αστραπάς των μαύρων ματιών, από τα γυαλιά, που διανοίγουν ολόκληρον κόσμον, και προδίδουν ―δόξα σοι, ω Θεός!― τον άνθρωπον της ευρείας σκέψεως και της καλλιτεχνικής ιδιοφυίας.

Oμολογώ, ότι δεν επερίμενα την αποκάλυψιν αυτήν, διά να εκφράσω το αίσθημά μου εις τον κ. Kαβάφην. Έκαμα την ερωτικήν μου εξομολόγησιν προς τον ποιητήν μου αμέσως, με την πρώτην γνωριμίαν. Δύο πράγματα απαιτούνται διά να μη πάγη χαμένον ένα τέτοιον διάβημα: να πιστεύσουν την ειλικρίνειάν σας και ν’ ανταποκριθούν. 

~~~

Φαίνεται ότι οι ποιηταί είνε πλέον φιλάρεσκοι και πλέον εύπιστοι από τας γυναίκας. Ίσως υπάρχουν γυναίκες που υποπτεύονται ότι δεν είνε ωραίαι, αλλά δεν υπάρχει ποιητής, που να μην έχη την βεβαιότητα ότι είνε μεγάλος. O κ. Kαβάφης λοιπόν δεν εδυσκολεύθη καθόλου να πιστεύση την ειλικρίνειαν του αισθήματός μου, κ’ επειδή έτυχε, ―τι καλή σύμπτωσις!― να μ’ εκτιμά ολίγον και αυτός ως πεζογράφον, εκολακεύθη και ανταπεκρίθη. Mου επέτρεψε δηλαδή και μ’ εβοήθησε μάλιστα να... τον θαυμάζω. 

Kαι όταν επανήλθεν εις την καλήν του πόλιν της Aλεξανδρείας, μου έστειλεν από εκεί, αντιγραμμένα επιμελέστατα, με το καλλιτεχνικόν και ιδιόρρυθμον γράψιμόν του, με κόκκινον και με μαύρο μελάνι, εις θαυμάσιον αγγλικόν χαρτί, όλα του τα ποιήματα.

Kαι όχι μόνον αυτά, τα παλαιά και γνωστά μου, αλλ’ εφρόντισε να μου στείλη και άλλα δύο, τα οποία έγραψεν εν τω μεταξύ, ―φυσικά, αφού επέρασαν δύο χρόνια,― και να μου πάρη ένα παλαιόν, το οποίον ενόμιζεν ότι δεν ήτο «άξιον της τιμής» να ευρίσκεται στα χέρια μου. 

Tο ελυπήθηκα πολύ, αλλ’ επειδή σέβομαι τας ιδιοτροπίας των ποιητών, του το επέστρεψα. Ήτο οι πρωτόφαντοι εκείνοι «Tαραντίνοι».

Tώρα μου μένουν ένα, δύο, τρία... δώδεκα ποιήματα. Kαι οι «Tαραντίνοι» δεκατρία. Aυτό είνε όλον το έργον του Kαβάφη.»

~~~~~~

ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΞΕΝΟΠΟΥΛΟΣ, "ΕΝΑΣ ΠΟΙΗΤΗΣ" (Απόσπασμα)

Περιοδικό Παναθήναια Δ΄ (30 Nοεμβρίου 1903)

.
[Με το άρθρο του αυτό, ο Γρ. Ξενόπουλος, καθιέρωσε τον αγνοημένο μέχρι τότε Κ. Π. ΚαβάφηΓ]

"ΤΟ ΣΚΑΤΩΜΑ ΤΟΥ ΦΩΣΚΟΛΟΥ", 23/24 ΜΑΡΤΙΟΥ 1942

 Dionisis Vitsos 

 

"ΤΟ ΣΚΑΤΩΜΑ ΤΟΥ ΦΩΣΚΟΛΟΥ", 23/24 ΜΑΡΤΙΟΥ 1942

.

[...] Απορροφημένος από τις σκέψεις, έστριψε αριστερά προς την εκκλησιά των Αγίων Πάντων, να μην αργήσει που τον περιμένανε στο σπίτι του Μίμη για φαγητό.

Στρίβοντας, έμεινε αποσβολωμένος. Οι ιταλοί, είχανε αποκαλύψει τι κάνανε τόσες μέρες πίσω από τις καναβάτσες, στο πλαϊνό χώρο της εκκλησίας. Είχανε αφαιρέσει τη μπρούτζινη προτομή του πρώτου βρετανού αρμοστή Μαίτλαντ και στη θέση της είχαν τοποθετήσει σε κυλινδρικό βάθρο, τη προτομή του Φώσκολου, μεταφερμένη απ’ τη πλατεία Σολωμού. Στο τοίχο της εκκλησίας, είχαν τοποθετήσει δύο μεγάλα προφίλ πορτραίτα, δεξί και αριστερό, του Ντούτσε, να κοιτάζει αρειμάνιος το Φώσκολο. Του ήρθε το αίμα στο κεφάλι. Όχι, βέβαια, για τον Μαίτλαντ, που ως βέρος ζακυνθινός, αταβιστικά και από έθιμο τον είχε εντελώς χεσμένο, αλλά γιατί στη βάση της προτομής είχαν γράψει:

ZANTE D’ ITALIA AL UGO FOSCOLO 1 MAGGIO XIX10

[Η ΖΑΚΥΝΘΟΣ ΤΗΣ ΙΤΑΛΙΑΣ ΣΤΟΝ ΟΥΓΚΟ ΦΩΣΚΟΛΟ, 1 ΜΑΪΟΥ (του φασιστικού έτους) 19]

«Η Ζάκυνθος της Ιταλίας; Τι λέτε, βρε καθίκια του κερατά». Έφυγε τρέχοντας, φτύνοντας και βλαστημώντας ό,τι περνούσε απ’ το μυαλό του. 

[...]

«Τα ξεθεώματα οι Ιταλοί, στήσανε μνημείο στους Αγίους Πάντες».

Βροχή οι ερωτήσεις, απ’ όλες μαζί. Πότε, πως, τι.

Η απάντηση στερεότυπη σε όλες:

«Πορτραίτα σας λέω, πορτραίτα του κερατά του Μουσολίνι στον τοίχο, και μπροστά τους, το άγαλμα του Φώσκολου της πλατείας Σολωμού».

«Κι ο Μαίτιλας»

«Καλλιά του».

[...]

Ο Μίμης και ο Σπύρος είχαν αγανακτήσει από την καθημερινή μουρμούρα του.

«Κάνε υπομονή, ηρέμησε», ο ένας.

«Χέσ’ τους κι ασ’ τους» ο άλλος, προσπαθούσαν να τον συνεφέρουν. Ξάφνου, σε εκείνο το «Χέσ’ τους κι ασ’ τους» βρήκε τη λύση. 

Θα σκάτωνε τις αφίσες του Ντούτσε «και μόνος και μετά πολλών», όπως τύχαινε. Αρχισε να αναρωτιέται με ποιους και πότε. Από την παρέα, εκείνοι που μπορούσαν πια να βοηθήσουν ήταν δύο: ο Σπύρος «το χτικιό» και ο Γιάννης ο Καλαμπάκας.

[...] Στους άλλους τελικά τα είπε χωριστά. Κι ο δύο, δέχτηκαν αμέσως, λες και είχαν το ίδιο μαράζι με το δικό του, τόσον καιρό κι ας μη μιλάγανε. Βαλθήκανε να βρουν κουτιά. Με τα πολλά, σε ένα βομβαρδισμένο μαγαζί της Πλατείας Ρούγας, βρήκανε τρία μεγάλα κονσερβοκούτια ντομάτας κι ένα μαλαθούνι. Διαλέξανε νύχτα αφέγγαρη. Αργά το απόγευμα, γέμισαν τα κονσερβοκούτια με βρωμιές από το αποχετευτικό αγωγό που έβγαινε στον Μπάγκο και τα μεταφέρανε μέσα στο μαλαθούνι, στο ξεκομμένο από την εκκλησία πυργωτό καμπαναριό των Αγίων Πάντων. Να ανοίξουνε, ξέρανε πως. Ο νόντσολος ο Τάσης, έκρυβε το κλειδί σε μια τρύπα δίπλα στη πόρτα, πράγμα γνωστό σε όλους τους φαλαγγίτες της ΕΟΝ που κάνανε υπηρεσία αεράμυνας στην κορυφή του.

Λίγο πριν την απαγόρευση της κυκλοφορίας, τρύπωσαν ένας - ένας στο καμπαναρίο και κρύφτηκαν στις πάνω σκάλες του, περιμένοντας το σκοτάδι.

[...]

Μετρούσαν τις ώρες με τους χτύπους του ρολογιού του Φόρου και υπολογίζανε τις αλλαγές των σκοπών της Νομαρχίας και των δύο καζίνων. Ήταν μια νύχτα σκοτεινή, βουτηγμένη στη συσκότιση. Από το Τουρίστ, ακουγόντουσαν φωνές και τραγούδια μισο-πνιγμένα από τα βαριά παραπετάσματα. Το πεζό περίπολο της Καραμπινιερίας πέρασε τρεις φορές στο διάστημα τεσσάρων ωρών. Στις οχτώμιση, στις δέκα, στις εντεκάμιση. Ένας ποδηλάτης υπαξιωματικός, που έκανε έφοδο στις σκοπιές, πέρασε κατά τις έντεκα, σφυρίζοντας τη «Τζοβινέτσα» και κάνοντας δυνατό πετάλισμα και ρολάρισμα της αλυσίδας, για καλό και για κακό, μην αρπάξει καμιά ξόφαλτση σφαίρα από τους σκοπούς ή τα περίπολα.

Το τελευταίο τέταρτο πριν τα μεσάνυχτα, το πέρασαν πίσω από τη πόρτα, έτοιμοι. Με το που άρχισε να χτυπά το ρολόι «δώδεκα», όρμησαν και οι τρεις ανοίγοντας διάπλατα τη πόρτα, πέρασαν μπροστά από το κλειστό καφενείο του Μακρή και αδιαφορώντας για όλα, για τους σκοπούς, τα περίπολα, τον ποδηλάτη, τους θαμώνες του Τουρίστ, τους μεθυσμένους που θα έψαχναν την καζέρμα τους, άρχισαν τη διακόσμηση του Ντούτσε και της επιγραφής στη βάση του αγάλματος. 

Οι δύο, που είχαν αναλάβει τις αφίσες με κάτι πανιά δεμένα με σπάγκο γύρω από ένα κοντό ξύλο, ετούτος, που είχε την επιγραφή, με τα χέρια για να είναι βέβαιος για το αποτέλεσμα, καθώς η αυτοσχέδια βούρτσα σκάλωνε στα χάλκινα γράμματα. Όλα γίνανε σε ελάχιστα λεπτά. Οι δύο τελειώσανε πρώτοι και όπως είχαν συμφωνήσει, έφυγαν τρέχοντας. Έμεινε μόνος του με το κονσερβοκούτι στο χέρι ακόμα μισογεμάτο, να κοιτάει τη βάση του αγάλματος και να προσπαθεί να φανταστεί αν ήταν αρκετά λερωμένη. Το παράτησε στη βάση κι έκανε να φύγει, όμως ξαφνικά το λυπήθηκε που θα πήγαινε χαμένο, το ξαναπήρε κι έκανε να αμολήσει το περιεχόμενο στο άγαλμα, λέγοντας «όρσε και σε σένα που πήγες με δαύτους».

[...]

Με το πρώτο φως, τα περίπολα πρώτα διαπίστωσαν το λέρωμα του μνημείου. Ολόκληρη η γειτονιά των Αγίων Πάντων ξύπνησε απο τις φωνές και τα τρεχάματά τους. Πίσω από τα κλεισμένα παράθυρα με τις γρίλιες μισάνοιχτες, ίσα που να τους επιτρέπουν να βλέπουν τι γίνεται, οι γείτονες προσπαθούσαν να καταλάβουν τι είχε συμβεί. Περίπολα απέκλεισαν τη περιοχή και άρχισαν να ψάχνουν γύρω. Βρήκαν μόνο τις αυτοσχέδιες βούρτσες και τα κονσερβοκούτια στο νέο κήπο του αγάλματος. Τίποτε άλλο. Κανείς άλλωστε δεν έμαθε και τίποτε περισσότερο ποτέ. Έτσι, μη έχοντας πως αλλιώς να τιμωρήσουν τους ζακυνθινούς, προχώρησαν στη σύλληψη προσωπικοτήτων, τους οποίους κράτησαν χωρίς κατηγορία μερικές ημέρες, περιόρισαν την κυκλοφορία, Μάρτη μήνα, από τις πέντε το απόγευμα και διέκοψαν τη χορήγηση ψωμιού με δελτίο, ελπίζοντας πως κάποιος θα αγανακτούσε και είτε επώνυμα, είτε ανώνυμα στη bocca di leone, θα κατέδιδε τους ενόχους.

Δεκαπέντε μέρες βάσταξαν αυτά τα μέτρα. Δεκαπέντε μέρες πείνας για τις φτωχές γειτονιές της Χώρας[...] 

Δεκαπέντε μέρες παράπονου και καημού, συνοδευόμενου από χτυπήματα των χεριών και λίκνισμα του κορμιού, «τα γλυκιάρικαα- αα, τα γλυκιάρικα, δεν βρήκανε τίποτ’ άλλο να τσου κάνουνε;».

ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΡΚΟΥΜΕΛΗΣ, ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΗΓΗΜΑ "ΤΑ ΓΛΥΚΙΑΡΙΚΑ", ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ «ΕΞΑΛΑΠΑΞΑΣ», ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΕΡΙΠΛΟΥΣ 2007

(Σημείωση: Ο αφηγητής και ένας από τους τρεις της ιστορίας ήταν ο πατέρας του συγγραφέα Ντίνος Κουρκουμέλης.

Oι τρεις συντελεστές του εγχειρήματος, είναι οι Ντίνος Α. Κουρκουμέλης, Σπύρος Πόθος και Γιάννης Σεμιτέκολος- Καλαμπόκας.

Οι τρεις νεαροί ζακυνθινοί, που η λήξη του πολέμου τους βρήκε ενταγμένους σε διαφορετικές αντιστασιακές οργανώσεις, παρέμειναν φίλοι και μέχρι το θάνατό τους δεν δημοσιοποίησαν την πράξη τους.)

[ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΡΚΟΥΜΕΛΗΣ: Ο Νίκος Κ. Κουρκουμέλης γεννήθηκε στην Ζάκυνθο και μεγάλωσε στην Κέρκυρα.

Είναι διδάκτωρ της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. ΄Εχει ασχοληθεί ιδιαίτερα με την Ιστορία του Επτανησιακού Χώρου, Αντιστράτηγος εν αποστρατεία.]

.

[ΟΥΓΚΟΣ ΦΩΣΚΟΛΟΣ (Ugo Foscolo) (1778-1827): Εθνικός ποιητής της Ιταλίας. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Ζάκυνθο. Γιος του γιατρού Αντρέα Φόσκολο, Ενετού γεννημένου στην Κέρκυρα, και της Ελληνίδας Διαμαντίνας Σπαθή]

.

[ΘΩΜΑΣ ΜΑΙΤΛΑΝΤ: Λόρδος Ύπατος Αρμοστής στα Ιόνια Νησιά επί Άγγλων].

.

[ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ:
- Oι ΤΡΕΙΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ του εγχειρήματος, από αριστερά Ντίνος Α. Κουρκουμέλης, Σπύρος Πόθος, Γιάννης Σεμιτέκολος- Καλαμπόκας.
- Η ΠΡΟΤΟΜΗ ΤΟΥ ΦΩΣΚΟΛΟΥ, ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΠΟΥ ΤΗΝ ΕΒΑΛΑΝ ΟΙ ΙΤΑΛΟΙ, ΜΠΡΟΣΤΑ ΑΠΌ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΠΑΝΤΩΝ.
- Η ΠΡΟΤΟΜΗ ΤΟΥ ΑΓΓΛΟΥ ΑΡΜΟΣΤΗ ΜΑΙΤΛΑΝΤ (ΜΕΤΗΛΑ) ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΑΝΤΙΚΑΤΕΣΤΗΣΑΝ ΟΙ ΙΤΑΛΟΙ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΤΟΜΗ ΤΟΥ ΦΩΣΚΟΛΟΥ]
.

Χρήστος Γιανναράς - το νέο του βιβλίο «Να επαναστατήσει η αξιοπρέπεια»

  "Η αξιοπρέπεια σήμερα βρίσκεται σε ανυπαρξία"  

                 γράφει η Σπυριδωνία Κρανιώτη*

Η συνέντευξη Τύπου του Χρήστου Γιανναρά στο Café του Ιανού  με αφορμή το νέο του βιβλίο «Να επαναστατήσει η αξιοπρέπεια», κατέληξε σε μια εκ βαθέων εξομολόγηση. 

Ο καθηγητής φιλοσοφίας και συγγραφέας που παρεμβαίνει συχνά στον δημόσιο λόγο με τη δική του, ιδιαίτερη οπτική και γραφή, μεταξύ άλλων ανέφερε:

«Έχουμε πέσει σε μια διεθνή ανυποληψία η οποία πονάει πολύ. Όταν έχεις τον οποιοδήποτε κύριο Σόιμπλε ή Γιούνγκερ και εκφράζεται έτσι για τον ελληνισμό και δυστυχώς εκφράζεται έτσι γιατί αν του απαντήσει κάποιος θα του απαντήσει με μπαρούφες... Καυχόμαστε για πράγματα που έχουμε απεμπολήσει. 

»Τα ουσιώδη γεννιούνται, προκύπτουν εκεί που δεν τα περιμένεις. Κάποιες αλλαγές δεν προετοιμάζονται γεννιούνται. 

»Η αξιοπρέπεια σήμερα βρίσκεται σε ανυπαρξία. Δεν μας σέβονται ούτε στα στοιχειώδη βγαίνουν στις τηλεοράσεις και μιλούν άνθρωποι οι οποίοι είναι οι κυρίως ένοχοι για αυτήν την καταστροφή και δεν αισθάνονται την ανάγκη να πουν ένα συγνώμη ή να κλείσουν το στόμα και να αποσυρθούν από τον δημόσιο βίο. Θεωρούνται κεφάλαιο για τον πολιτικό βίο άνθρωποι οι οποίοι υπέγραψαν τον υπερδανεισμό της χώρας ξέροντας ότι ένα τέτοιο δάνειο αυτή η χώρα δε μπορεί ποτέ να το πληρώσει. Και σήμερα όχι μόνο κυκλοφορούν ελεύθεροι αλλά μας κουνάνε και το δάχτυλο.

Πώς μπορεί να ανακτηθεί η αξιοπρέπεια;

»Νομίζω ότι δεν μπορεί να υπάρξει συνταγή. Αν υπάρξει συνταγή όλα χαλάνε. Γίνονται υποχρέωση, γίνονται ηθική, δεοντολογία. 

Πώς να γίνουμε κράτος όταν οι άλλοι μιλάνε για εξευρωπαϊσμό

»Πόσο έχει κατασυκοφαντηθεί ο ευρωσκεπτικισμός. Εγώ έχω έναν μεγάλο σεβασμό για τον ευρωσκεπτικισμό είναι η μόνη αντίσταση στον γερμανικό ηγεμονισμό ευρύτερα δε στην κυριαρχία των τραπεζών διεθνώς. Το αίτημα του ευρωσκεπτικισμού δεν είναι να γυρίσουμε στην κομμούνα είναι να γυρίσουμε στην ιδιοπροσωπεία που έχει κάθε λαός. Ο Άγγλος δεν θα γίνει ποτέ Ισπανός. 

»Κάθε ευρωπαϊκή κοινωνία έχει μια ιδιαιτερότητα μια παράδοση πολιτισμού. Η Ευρώπη έχει να επιδείξει τα πανεπιστήμια και την τέχνη της.

»Φοβόμαστε διαρκώς τον τίτλο τη ρετσέτα του εθνικισμού.

»Η Ελλάδα πρέπει οπωσδήποτε να ανήκει στην Ευρωπαϊκή ένωση και να παραμείνει στην Ευρωπαϊκή Ένωση όχι για λόγους οικονομικούς αλλά γιατί είναι αδιανόητο να απουσιάζει από το κέντρο των ιστορικών εξελίξεων. Αλλά για να είσαι παρών στις ιστορικές εξελίξεις πρέπει να κομίζεις πρόταση.

 »Αν μετέχεις και είσαι ζήτουλας είσαι της καρπαζιάς. Είναι απαραίτητη η μετοχή της Ελλάδος στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι για να υπάρχει Ελληνισμός με γλώσσα με συνείδηση και κλασική μύηση.

Η Τέχνη είναι το αποτελεσματικότερο μέσο παιδείας. 

»Το παιδί μπαίνει στο σχολείο για να κοινωνικοποιηθεί και αυτό δεν θα γίνει με πλήση εγκεφάλου αλλά με τη συμμετοχή... Δεν προβληματίζει κανέναν ότι το το ελληνικό σχολείο σήμερα ετοιμάζει βανδάλους... Είναι μια ψυχοπαθολογία αντικοινωνική.

Η Εκκλησία μπορεί να βοηθήσει

»Η Εκκλησία εξακολουθεί να είναι το μόνο οργανωμένο κομμάτι ζωής των Ελλήνων που δεν έχει υποταχθεί ακόμα ή πλήρως στα κόμματα. Η εκκλησία είναι λαός. 

Ανυπαρξία φιλοδοξίας στην ελληνική πολιτική σκηνή

»Δεν έχουμε έναν άνθρωπο να μιλήσει με άλλη γλώσσα σ αυτόν τον λαό. 

  

Το προσφυγικό μπορεί να αλλάξει τη δημογραφία στη χώρα - Πως μπορούμε να μιλάμε για διατήρηση ελληνισμού;

»Χρειάζεται έμμεση πολιτική διαχείριση με διδασκαλία αρχαίων ελληνικών από το δημοτικό - μια γλωσσική κατάρτιση. Να διδάξουμε ελληνικούς χορούς. Να μεταδώσουμε στοιχεία που εμπειρικά βιώνονται και οδηγούν σε μια διασάφηση ταυτότητας. Σήμερα το παιδί μαθαίνει μόνο πώς να είναι χρηστικό. 

»Δεν λείπουν οι ιδιοφυείς άνθρωποι στην Ελλάδα αλλά αποκεφαλίζονται όταν πρέπει να προκριθούν οι κομματικοί 

Υπάρχει μια αίσθηση ότι έχουν λείψει τα κοινωνικά αντανακλαστικά 

»Υπάρχει μια αίσθηση ότι έχουν λείψει τα κοινωνικά αντανακλαστικά. Νομίζω ότι δεν υπάρχουν ακόμη συσπειρώσεις γιατί δεν υπάρχουν κριτήρια συσπείρωσης.

Αδικημένο θεωρεί τον εαυτό του και κάποιος που συνταξιοδοτήθηκε στα 45 του με δέκα χρόνια υπηρεσίας στο δημόσιο. Πώς θα φτάσουμε στο να ξεκαθαρίσουν κάποια κριτήρια να γίνουν αποδεκτά από όλους κάποια μέτρα που να φέρουν κοντά τους πραγματικά αδικημένους ή τους πραγματικά επαναστάτες.

Κρίση ταυτότητος

»Είναι μια ζημιά η οποία έγινε εδώ και πολλά χρόνια. Εκ γενετής το ελλαδικό κράτος στήθηκε λάθος, στήθηκε μεταπρατικά. Στήθηκε με την ξιπασιά να είναι κάτι άλλο από αυτό που πραγματικά απαιτούσε η κοινωνία η συγκεκριμένη και οι ανάγκες της. Είναι αυτό που έλεγε ο Τσαρούχης "θαυμάζαμε μόνο ότι ήταν εφάμιλλον των ευρωπαϊκών". Παρόλο που υπήρξαν κάποιες δυνατές εξαιρέσεις κυρίως δε η γενιά του 30 ή μετά η δεκαετία του 60 κάτι αναζήτησε αλλά όχι ιδεολογικά αλλά που να ανταποκρίνεται στις ντόπιες ανάγκες. Κάθε κοινωνία έχει τις ανάγκες της.

»Ο Έλληνας αυτό το κράτος το συγκεντρωτικό με μια πρωτεύουσα που συγκεντρώνει το μισό του πληθυσμού δηλαδή μια καταδίκη, αυτό το κράτος ο Έλληνας το θεωρεί αντίπαλο δεν είναι δικό του δεν υπηρετεί τις ανάγκες του. 

Mερίδα της διανόησης αδιαφορεί

»Μου κάνει εντύπωση πως υπάρχει μια σημαντική μερίδα της διανόησης η οποία κυρίως έχει τη δύναμη της επικοινωνίας που αδιαφορεί τελείως γιαυτό το πράγμα. Ίσως τους καταλαβαίνω ψυχολογικά 200 χρόνια τώρα προσπαθούμε να γίνουμε ελληνικό κράτος και βλέπουμε ότι ό,τι είναι δικό μας είναι κακομοίρικο στραβό, οπότε σου λένε αυτοί ας γίνουμε ένα Βέλγιο μια Ολλανδία να ξεμπερδεύουμε...Ίσως υπάρχει μια απογοήτευση αν κατέβεις σε μια πορεία , ή σε ένα συλλαλητήριο φοβάσαι ότι κάποιος μπορεί να σε καπελώσει. »

Το νέο βιβλίο του Χρήστου Γιανναρά, με τίτλο «Να επαναστατήσει η αξιοπρέπεια» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΙΑΝΟS. Τα κείμενα που περιλαμβάνονται σε αυτόν τον τόμο είναι αναδημοσίευση από την εφημερίδα Η Καθημερινή (τα κυριακάτικά φύλλα του 2016), εφόσον δεν υπάρχει διαφορετική ένδειξη.

Λίγα λόγια για το βιβλίο:

Η αξιοπρέπεια: ένα σιωπηρό, άκρως διακριτικό, χωρίς οργανική δομή και διακηρύξεις, χωρίς ηγεσία, λαϊκό κίνημα. Θεωρητική ραχοκοκαλιά και άξονας συνοχής του «κινήματος», η Γενιά του ’30: οι Δοκιμές του Σεφέρη, τα πεζά του Ελύτη, ο Θεοτοκάς, ο Πικιώνης, ο Τσαρούχης, ο Ζήσιμος Λορεντζάτος, ο Εγγονόπουλος, ο Γκάτσος, ο Μάνος Χατζηδάκις. Άλλη υποδομή της ελληνικής αξιοπρέπειας δεν διαθέτουμε. Η Γενιά του ’30 έδειξε ότι, για το ριζικά αποτυχημένο, θλιβερό και κωμικό μεταπρατικό μας κρατίδιο, εκσυγχρονισμός σημαίνει εξελληνισμός. Ενεργό μετοχή στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι εγγυάται ο ελληνοκεντρισμός, όχι ο πιθηκισμός και η ξιπασιά.

Λίγα λόγια για τον Χρήστο Γιανναρά:

Ο Χρήστος Γιανναράς γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε στα Πανεπιστήμια της Αθήνας, της Βόννης και της Σορβόννης (Παρίσι). Δίδαξε Φιλοσοφία, Πολιτιστική Διπλωματία και Συγκριτική Οντολογία σε πανεπιστήμια της Γαλλίας, της Ελβετίας, της Ελλάδας. Επιφυλλιδογραφεί σε εφημερίδες παρεμβαίνοντας στην πολιτική και κοινωνική επικαιρότητα.

Τίτλοι του ίδιου συγγραφέα που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις IANOS :

Αόριστη Ελλάδα (Εκδόσεις IANOS, 2016)

Την αλήθεια κατάματα (Εκδόσεις IANOS, 2016)

Πείνα και δίψα (Εκδόσεις IANOS, 2015)

Τόπος του ανοίκειου τρόπου, η Ελλάδα του 2014 (Εκδόσεις IANOS, 2015)

Finis Graeciae (Εκδόσεις IANOS, 2014) 

Η ελληνικότητα ως ποιότητα και ως ντροπή (Εκδόσεις IANOS, 2014)

Το πρόβλημά μας είναι πολιτικό, όχι οικονομικό (Εκδόσεις IANOS, 2013)

Η καταστροφή ως ευκαιρία (Εκδόσεις IANOS, 2012)

Η πολιτική γονιμότητα της οργής (Εκδόσεις IANOS, 2011)

Κατά κεφαλήν καλλιέργεια (η αντίσταση στην παρακμή) (Εκδόσεις IANOS, 2010)

Το πολιτικό ζητούμενο στην Ελλάδα σήμερα (Εκδόσεις IANOS, 2009)

Η κατάρρευση του πολιτικού συστήματος στην Ελλάδα σήμερα (Εκδόσεις IANOS, 2008)

Έπαινος ψήφου τιμωρητικής (Εκδόσεις IANOS, 2007) 

Προφορική αμεσότητα (Εκδόσεις IANOS, 2003)

_________________

http://www.zougla.gr/books/article/xristos-gianaras

Πανελλήνιο Συνέδριο «Ο φιλοσοφικός και επιστημονικός λόγος του Αριστοτέλη στη διαχρονία του ελληνικού πολιτισμού»

Eleni Leontsini

 Σπάτα, Attica · 

Η Θεματική Ενότητα «Ελληνική Φιλοσοφία και Επιστήμη: Από την Αρχαιότητα έως τον 20ο Αιώνα» του Προγράμματος Σπουδών «Ελληνικός Πολιτισμός» της Σχολής Ανθρωπιστικών Σπουδών του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου σας προσκαλεί να τιμήσετε με την παρουσία σας το Πανελλήνιο Συνέδριο «Ο φιλοσοφικός και επιστημονικός λόγος του Αριστοτέλη στη διαχρονία του ελληνικού πολιτισμού». 

Το συνέδριο θα πραγματοποιηθεί σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών στο Αμφιθέατρο «Λεωνίδας Ζέρβας» του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών (Βασιλέως Κωνσταντίνου 48, Αθήνα) την Παρασκευή, 12 Μαΐου 2017, 17:00-21:00 και το Σάββατο, 13 Μαΐου 2017, 10:00-15:00.